A plague o' both your houses!

Over een kutdag. Over Kanye West. Over antisemitisme. Over draagmoederschap. Over technocratische ministers. Over een cultuurstrijd met kampen die een verweesd land, een land zonder gezag, kapotmaken.

Gisteren verloor Joods Nederland een rechtszaak. Het CJO, de koepel van Joodse organisaties, was naar de voorzieningenrechter gestapt in een zaak tegen minister Van den Brink, die meende dat hij Ye de toegang tot Nederland niet kon ontzeggen. Ik zat in de zaal. De rechter stelde het CJO in het ongelijk. Ye, die inmiddels per privéjet in Nederland was aangekomen (de dag voor de rechtszaak, en toeval bestaat niet), mag zaterdag 6 en maandag 8 juni optreden in GelreDome. De man die dreigde met een dodelijke strijd tegen het Joodse volk, een man met miljoenen fans, staat op een podium in een stadion met tienduizenden. Er zal meer publiek aanwezig zijn bij zijn optredens dan dat er Joden zijn in Nederland.

Waar ik het meest over in de put zit is niet de uitspraak van de rechter, die een beperkt mandaat heeft. Nee, het is dat de kleinste minderheid in Nederland, de minderheid die het meest te kampen heeft met haat, zelf naar de rechter moest stappen, omdat de minister niet de moed had om te handelen binnen zijn brede mandaat. Bestuurlijk Nederland buigt, voor de duizendste keer, en dat had niet gehoeven als de minister het openbare orde-principe ruimer had geïnterpreteerd. Politici leiden niet, maar proberen bestuurlijke moed te vermijden en zoeken regels om niets te hoeven doen. Waarom laten we eigenlijk niet twintig rechters een regeringsploeg formeren, dacht ik. Want het enige wat er bijkans nog uit Den Haag komt, uit deze coalitie die is aangesteld door de gekozen volksvertegenwoordiging, is nauwe interpretaties van het recht en statements over wat allemaal niet kan. Geen bewindspersoon in Nederland zal ooit zeggen: fluit me maar terug rechter. Na mij de zondvloed. Leg maar een dwangsom op. Ik zal die niet betalen! Kom het koffiezetapparaat maar confisqueren, maar ik houd voet bij stuk, want ik ben verkozen om Nederland vooruit te helpen en burgers te beschermen, dus screw you all. Nee nee, dat zouden Belgische taferelen zijn.

Deze tijd in Nederland is er een van zwakke mannen en vrouwen. Dit is daarom een slechte tijd.

Alsof de dag nog niet emotioneel uitputtend genoeg was hoorde ik, nog in de rechtbank, dat er een opiniestuk was verschenen waarin draagmoederschap als kinderkoop wordt geframed. Ik ben jarenlang voorzitter geweest van Meer dan Gewenst, de organisatie in Nederland die zich inzet voor gezinnen en wensouders. Thuis heb ik twee kinderen met ogen, oren, handen en voeten. Met wensen en verlangens en dromen en angsten. Ik ken tientallen draagmoeders, eiceldonoren, de mensen die tot slachtoffer worden gemaakt in het opiniestuk. Ik ben in de klinieken geweest, heb gespecialiseerde juristen en Kamerleden tientallen keren gesproken over dit onderwerp. Het stuk klopt van geen kant, de auteur weet werkelijk niet waarover ze schrijft. Dit is woke rechts, identiteitspolitiek op steroïden.

Maar haar dehumanisering gaat erin als zoete koek in deze tijd. Wat me namelijk pijn deed is dat het stuk werd gedeeld door mensen die ik hoog heb zitten. Dat choqueerde me, het voelde persoonlijk. De ontmenselijking van mijn kinderen en van mij als papa, maar ook van de draagmoeders die ons wilden helpen, vrouwen die we op handen dragen en met wie we intensief contact houden, echt goede mensen, deed me even fysiek rillen. Hoe krijg je deze haat uit je pen zonder te weten hoe de vork werkelijk in de steel zit? Op basis van wat selectieve online bronnen reduceer je vrouwen, mannen en kinderen tot karikaturen.

De persoon die het opiniestuk schreef had me daags ervoor geappt met “zullen we weer eens koffie doen”. Ik vroeg me af waarom ze na lange tijd contact met me opnam. Haar zorgen over excessen in transgenderzorg deel ik. Maar dat was niet de reden voor haar appje. Ik weet nu dondersgoed waarom ze contact opnam: ze stond op het punt gezinnen als het mijne te stigmatiseren. Ze had geen behoefte aan het perspectief van iemand die veel weet over dit onderwerp. Ze had aan me gedacht omdat Rob Jetten kinderen wil kopen en Rob Jetten is een homoseksuele man en een D66’er en die zijn woke dus moest mijn nu schijnbaar ook al te woke (mwahaha…) gezin ook kapot.

Enfin, dit is persoonlijk, je merkt het. Maar terug naar de kern, want ik hoor lezers denken: wat hebben Kanye West en antisemitisme te maken met niet-hetero ouders en hun kinderen? Ogenschijnlijk niets, ik begrijp de vertwijfeling. Maar het wrange is dat één dynamiek ten grondslag ligt aan beide vormen van ontmenselijking: de cultuuroorlog, en de tribale kampen die zich vormen in die strijd. Aan de ene kant wordt een Joodse minderheid niet beschermd door een minister die zich verschuilt achter de kleinste letters van de wet, waarmee Jodenhaat, die toch al de spuigaten uitloopt, nog meer legitimiteit krijgt (bewijs: mijn DM’s en inbox). Aan de andere kant worden in het publieke debat ouders zoals ik weggezet als kopers van kinderen, omdat we niet passen in het beeld van wat een gezin hoort te zijn. Verschillende doelwitten, dezelfde logica.

We zijn verweesd. Politici beslissen niet meer, maar dekken zich in, laten een vacuüm ontstaan, en daarin gedijt een cultuurstrijd waarin meningen afhangen van het kamp waartoe iemand behoort. De technocratie zorgt dat deze cultuurstrijd plaats kan vinden. Niemand heeft nog gezag om ons, de verwende en verweesde kinderen van het land, tot de orde te roepen met “en nu is het godverdomme afgelopen!”. Een vriendin schreef me dat ze echt bang is dat we de ondergang van de liberale, democratische rechtstaat meemaken en vervallen tot tribale loyaliteit. Ik beaamde dat en schreef haar: “Ik denk dat het te laat is.”

Ik ben gisteren maar van Twitter afgegaan. Soms wordt het publieke debat zo persoonlijk dat je dreigt af te glijden in wanhoop en waanzin. En ik heb m’n kinderen extra geknuffeld vanochtend.

A plague o’ both your houses!